Σε μια κρίσιμη εξέλιξη που αφορά την εθνική κυριαρχία και την άσκηση των θαλάσσιων δικαιωμάτων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε σαφή θέση, ανταποκρινόμενη σε ερώτημα υψηλού επιπέδου. Ο επικεφαλής της Ευρωομάδας του ΠΑΣΟΚ και Αντιπρόεδρος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D), Γιάννης Μανιάτης, έθεσε το ζήτημα ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με τη νομιμότητα των έργων υποδομών που χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η απάντηση που δόθηκε ήταν κατηγορηματική, διακηρύσσοντας ότι όλες οι εν λόγω πρωτοβουλίες λειτουργούν σε απόλυτη συμμόρφωση με τις διεθνείς συμβάσεις και τους κανονισμούς, επικυρώνοντας την ισχύ του Διεθνούς Δικαίου, και συγκεκριμένα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Αυτή η ξεκάθαρη τοποθέτηση από τα ανώτατα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έρχεται να ανατρέψει τους πρόσφατους τουρκικούς ισχυρισμούς, οι οποίοι επιχειρούσαν να αμφισβητήσουν τη νομιμότητα και την εγκυρότητα των ευρωπαϊκών έργων υποδομών στην ευρύτερη περιοχή.
Η Επιτροπή, μέσω της απάντησής της, απορρίπτει σθεναρά κάθε προσπάθεια υπονόμευσης των κυριαρχικών δικαιωμάτων και της ανεξάρτητης άσκησης των αρμοδιοτήτων που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο. Η έμφαση που δίνεται στην τήρηση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας υπογραμμίζει τη δέσμευση της ΕΕ στην τήρηση των διεθνών κανόνων και στην προστασία των κρατών μελών της από κάθε μορφή αμφισβήτησης, ενισχύοντας την εθνική ασφάλεια και την περιφερειακή σταθερότητα. Η απάντηση αυτή αποτελεί ένα σημαντικό διπλωματικό και νομικό όπλο. Η επισήμανση ότι τα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ έργα υποδομών είναι απολύτως νόμιμα, βάσει του Διεθνούς Δικαίου, είναι κομβικής σημασίας για τη χώρα μας, ιδίως στη διαμόρφωση των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τη σαφή αυτή δήλωσή της, εδραιώνει εκ νέου την αρχή ότι οι δραστηριότητες που διεξάγονται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και σε πλήρη συμμόρφωση με τις διεθνείς συμβάσεις, όπως η UNCLOS, είναι αδιαμφισβήτητες.
Αυτό έρχεται ως άμεση απορρόφηση και απάντηση σε τυχόν προσπάθειες αμφισβήτησης από τρίτες χώρες, προστατεύοντας τα δικαιώματα και τα συμφέροντα της Ελλάδας. Η αποδοχή αυτής της θέσης από την Ευρώπη ενισχύει τη διπλωματική μας θέση και την ικανότητά μας να προασπίσουμε την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη μας, καθώς και την εθνική μας κυριαρχία σε ένα περιβάλλον που συχνά χαρακτηρίζεται από εντάσεις και προκλήσεις. Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της επίσημης τοποθέτησής της, απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο αμφισβήτησης ή παραβίασης των θαλάσσιων δικαιωμάτων. Η επαναβεβαίωση της νομιμότητας των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων και των συνακόλουθων έργων υποδομών, με βάση το διεθνές δίκαιο, λειτουργεί ως θεσμική εγγύηση για την ορθή διαχείριση και εκμετάλλευση των θαλάσσιων πόρων. Η σαφής αναφορά στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, ως το θεμελιώδες νομικό πλαίσιο, ενισχύει την αδιαπραγμάτευτη αρχή της προστασίας της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και των συναφών δικαιωμάτων, όπως η έρευνα και εκμετάλλευση φυσικών πόρων.
Αυτή η ευθυγράμμιση της ΕΕ με το διεθνές δίκαιο αποτελεί ισχυρό μήνυμα και αποτρεπτικό παράγοντα για κάθε προσπάθεια παρεμβολής ή διεκδίκησης που δεν συνάδει με την αρχή της καλής γειτονίας και του σεβασμού του διεθνούς δικαίου, δίνοντας τέλος σε αβάσιμες διεκδικήσεις. Η ουσία της απάντησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως την τόνισε ο Γιάννης Μανιάτης, είναι η πλήρης απορρόφηση των τουρκικών αιτιάσεων. Η ευρωπαϊκή πλευρά, επιβεβαιώνοντας την πλήρη συμμόρφωση των έργων υποδομών που λαμβάνουν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση με το διεθνές δίκαιο, και ειδικότερα με τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, ουσιαστικά απορρίπτει κάθε προσπάθεια αμφισβήτησης. Αυτό σημαίνει ότι οι θέσεις και οι κανονισμοί της ΕΕ είναι σαφείς και αδιαπραγμάτευτοι, προστατεύοντας τα δικαιώματα των κρατών μελών της. Η ενέργεια αυτή καθιστά σαφές ότι οι τουρκικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι είχαν στο παρελθόν την τάση να αμφισβητούν την εγκυρότητα και τη νομιμότητα των δράσεων που λαμβάνουν χώρα στα θαλάσσια ύδατα, δεν βρίσκουν έρεισμα στη διεθνή κοινότητα και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με αυτή την κίνηση, παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποκλιμάκωση εντάσεων και στην προάσπιση της σταθερότητας στην περιοχή, θέτοντας στη θέση τους όποιες παραβατικές συμπεριφορές.
