Στις 15 Ιουλίου του 1974, η ιστορία της Κύπρου έγραψε μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της. Εκείνο το πρωινό, η ελληνική στρατιωτική χούντα, πιστή στις επεκτατικές της βλέψεις και στην αντίληψη περί «Ελλάδος», προέβη σε ένα άνανδρο στρατιωτικό πραξικόπημα εναντίον της νόμιμης κυβέρνησης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο κύριος στόχος ήταν η ανατροπή και, κατά πάσα πιθανότητα, η δολοφονία του τότε Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Αυτή η πράξη βίας και ανατροπής, που είχε σχεδιαστεί και υλοποιηθεί με άμεση συμμετοχή Ελλήνων αξιωματικών, έβαλε τις σφραγίδες για την επόμενη τραγική εξέλιξη, την κατάληψη του νησιού από τις τουρκικές δυνάμεις. Η επόμενη μέρα, και συγκεκριμένα πέντε ημέρες μετά την έναρξη της βίαιης ανατροπής, βρήκε την Τουρκία να εισβάλλει ανενόχλητη στο νησί.
Αυτή η εισβολή σηματοδότησε την έναρξη μιας από τις πιο δυσάρεστες και τραυματικές περιόδους της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας, με άμεσες και μακροχρόνιες συνέπειες και για την Ελλάδα. Το χάος και η αναταραχή που προκάλεσε το πραξικόπημα, αποδυνάμωσε τις αμυντικές δυνατότητες της Κύπρου, δημιουργώντας το κατάλληλο έδαφος για την τουρκική επέμβαση, η οποία δυστυχώς δεν συνάντησε την αναμενόμενη αντίσταση. Η σκηνή της επίθεσης στο Προεδρικό Μέγαρο στη Λευκωσία, στις 8:20 το πρωί της 15ης Ιουλίου, ήταν δραματική. Άρματα μάχης και καλά εκπαιδευμένες μονάδες της Εθνικής Φρουράς, τοποθετημένες υπό την ουσιαστική καθοδήγηση Ελλήνων στρατιωτικών, άνοιξαν πυρ εναντίον του προεδρικού μεγάρου, προκαλώντας καταστροφές και θέτοντας τους υπερασπιστές σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Ο απώτερος σκοπός, η αποσταθεροποίηση και η αλλαγή του πολιτικού σκηνικού, επιτεύχθηκε, αν και με δυσβάσταχτο ανθρώπινο και εθνικό κόστος για το νησί.
Το πραξικόπημα αυτό, αποτέλεσε την αφορμή, αλλά και την πρόφαση, για την ταχεία στρατιωτική αντίδραση της Τουρκίας. Η πτώση της ελληνικής χούντας λίγες μέρες αργότερα, δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει την πορεία προς την καταστροφή. Η εισβολή που ακολούθησε, με την κωδική ονομασία «ΑΤΤΙΛΑς», έφερε τον πόλεμο, την καταστροφή, την απώλεια και τον εκτοπισμό χιλιάδων ανθρώπων, δημιουργώντας ένα αδιάψευστο μνημείο της απάνθρωπης φύσης της βίας και της αδικίας. Η 15η Ιουλίου 1974, παραμένει μια ημέρα εθνικής μνήμης, υπενθυμίζοντας την ανάγκη για επαγρύπνηση και την προάσπιση της κυριαρχίας και της εθνικής ανεξαρτησίας, ιδιαίτερα σε μια γεωπολιτικά ευαίσθητη περιοχή. Ένα γεγονός που έθεσε τις βάσεις για το αδιάκοπο Κυπριακό ζήτημα.
