Στις 19 Μαΐου, η Ελλάδα και ο Ελληνισμός παγκοσμίως αποτίουν φόρο τιμής στη μνήμη των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας των Ποντίων. Η ημέρα αυτή, που έχει ανακηρυχθεί επίσημη ημέρα εθνικού πένθους από το ελληνικό κοινοβούλιο, υπενθυμίζει τις ανείπωτες τραγωδίες που βίωσε ο ελληνικός πληθυσμός του Πόντου κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Η ιστορική αυτή ημέρα έχει συνδεθεί με την 19η Μαΐου του 1919, όταν ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ο ιδρυτής της σύγχρονης Τουρκίας, αποβιβάστηκε στην πόλη της Σαμψούντας, στις ακτές του Εύξεινου Πόντου. Η άφιξή του επισήμως σηματοδότησε την έναρξη μιας συστηματικής και εξαιρετικά βίαιης εκστρατείας εκκαθάρισης, με στόχο την εξαφάνιση του ακμάζοντος ελληνικού στοιχείου που κατοικούσε στην περιοχή για αιώνες. Η παρουσία του Ατατούρκ στη Σαμψούντα δεν ήταν τυχαία.
Αποτελούσε την αφετηρία της τουρκικής εθνικής αντίστασης, αλλά και την αρχή μιας νέας, σκληρότερης φάσης διωγμών κατά των Ελλήνων του Πόντου. Μέχρι εκείνο το σημείο, οι Έλληνες είχαν ήδη υποστεί μαζικές δολοφονίες, καταναγκαστικές μετακινήσεις και την απανθρωπιά των στρατοπέδων εργασίας. Η άφιξη του Κεμάλ, όμως, επέφερε την κλιμάκωση αυτών των φρικαλεοτήτων. Το 1919 και τα επόμενα χρόνια, η θηριωδία των διωγμών κορυφώθηκε με την επιτάχυνση των απελάσεων, την αδιάκριτη εκτέλεση αθώων πολιτών, την αρπαγή περιουσιών και την υποχρέωση για επιβίωση κάτω από απάνθρωπες συνθήκες. Ο στόχος ήταν σαφής: η πλήρης εξάλειψη της ποντιακής ελληνικής παρουσίας. Οι απώλειες που κατέγραψε ο ποντιακός ελληνισμός υπήρξαν τεράστιες, φτάνοντας τους 353.000 νεκρούς, σύμφωνα με τις επίσημες καταγραφές. Αυτοί οι αριθμοί δεν αντιπροσωπεύουν απλώς στατιστικά στοιχεία, αλλά εκατοντάδες χιλιάδες ζωές που χάθηκαν άδικα, οικογένειες που διασκορπίστηκαν και έναν πολιτισμό που επιχειρήθηκε να αφανιστεί.
Η 19η Μαΐου, λοιπόν, δεν είναι απλώς μια ημερομηνία, αλλά μια ημέρα βαθιάς οδύνης, σιωπής και στοχασμού. Είναι ημέρα που οφείλουμε να θυμόμαστε, να μαθαίνουμε από την ιστορία και να αγωνιζόμαστε για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ποντίων, ώστε τέτοιες θηριωδίες να μην επαναληφθούν ποτέ ξανά. Στην ουσία, η αποβίβαση του Ατατούρκ στη Σαμψούντα το 1919 σηματοδότησε την ολοκλήρωση μιας μακράς περιόδου διωγμών που είχαν ξεκινήσει νωρίτερα, αλλά έλαβαν νέα, πιο συστηματική μορφή υπό την καθοδήγησή του. Η εθνικιστική ατζέντα που διαμόρφωνε τότε ο Κεμάλ, στηριζόταν στην ιδέα της εθνικής ομοιογένειας, εξαλείφοντας κάθε «ξένο» στοιχείο από την επικράτεια. Οι Έλληνες του Πόντου, με τη μακραίωνη ιστορία και τη ζωντανή τους κουλτούρα, αποτέλεσαν πρωταρχικό στόχο αυτής της πολιτικής. Η ημέρα της άφιξής του στην πόλη του Εύξεινου Πόντου, αποτελεί συμβολική αλλά και ουσιαστική αφετηρία για την τελική φάση της εκδίωξής τους, επιτείνοντας την τραγωδία που βίωνε ήδη ο ποντιακός Ελληνισμός.
