Η 20η Μαρτίου του 1947 έχει μείνει χαραγμένη στη συλλογική μνήμη της Ελλάδας, όχι μόνο ως μία ακόμη ημέρα του ημερολογίου, αλλά ως η τραγική επέτειος μιας από τις πλέον χαρακτηριστικές και πολυσυζητημένες πολιτικές δολοφονίες που σημάδεψαν την ταραγμένη μεταπολεμική περίοδο. Η Θεσσαλονίκη, η συμπρωτεύουσα, έγινε το σκηνικό της βίαιης εξόντωσης του Γιάννη Ζέβγου, ενός εξέχοντος στελέχους του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (Κ.Κ.Ε.) και του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (Ε.Α.Μ.). Η πισώπλατη επίθεση που δέχτηκε, σε μία χώρα που βρισκόταν ήδη βυθισμένη στις φλόγες και το χάος του Εμφυλίου Πολέμου, άφησε πίσω της ένα ανείπωτο σοκ και άνοιξε νέους κύκλους βίας και εκδικητικότητας. Η σκοτεινή αυτή πράξη, οι συνθήκες υπό τις οποίες έλαβε χώρα και οι πιθανοί ηθικοί αυτουργοί, παραμένουν αντικείμενο ιστορικής διερεύνησης και συζήτησης, αναδεικνύοντας τις βαθιές πληγές που άφησε πίσω της αυτή η εμφύλια σύγκρουση.
Ο Γιάννης Ζέβγος δεν ήταν ένας τυχαίος πολιτικός παράγοντας. Η πορεία του ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τους αγώνες του λαού για ελευθερία και δικαιοσύνη. Ως δάσκαλος, μοιράστηκε τη γνώση και το όραμα για ένα καλύτερο αύριο, ενώ ως δημοσιογράφος, υπερασπίστηκε τις αρχές του και έδωσε φωνή στους αγώνες. Η ηγετική του φυσιογνωμία και η αφοσίωσή του στην Αριστερά τον κατέστησαν αναντικατάστατο στέλεχος στην προσπάθεια για την εθνική αντίσταση κατά της ναζιστικής κατοχής. Η συμβολή του στην οργάνωση και την καθοδήγηση των αντιστασιακών δυνάμεων ήταν καθοριστική, ενώ η πίστη του στις ιδέες του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού τον καθοδηγούσε σε κάθε του βήμα. Η δράση του κατά τη διάρκεια της Κατοχής και η συμβολή του στην απελευθέρωση της χώρας τον ανέδειξαν σε σύμβολο αντίστασης και ελπίδας.
Αμέσως μετά την απελευθέρωση, η πολιτική του δράση κορυφώθηκε με την ανάληψη του χαρτοφυλακίου του υπουργού Γεωργίας στην πρώτη μεταπελευθερωτική κυβέρνηνηση Εθνικής Ενότητας, το 1944. Σε αυτή τη θέση, προσπάθησε να δρομολογήσει σημαντικές αγροτικές μεταρρυθμίσεις, αναγνωρίζοντας την κρίσιμη σημασία του αγροτικού τομέα για την ανασυγκρότηση της χώρας. Ωστόσο, η πολιτική πραγματικότητα της εποχής, σημαδεμένη από βαθιές ιδεολογικές αντιπαραθέσεις και την αυξανόμενη ένταση μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων, οδήγησε σύντομα σε έντονες τριβές. Η διαφωνία του με την πορεία που ακολουθούσε η χώρα, καθώς και οι αυξανόμενες πιέσεις και οι αναταραχές, τον οδήγησαν στην παραίτησή του από το υπουργικό αξίωμα τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, μία κίνηση που υπογράμμιζε την απογοήτευσή του από την αδυναμία επίτευξης συναίνεσης και την εκτροπή από τις αρχές της Εθνικής Ενότητας.
Η παραίτησή του, ωστόσο, δεν μείωσε την πολιτική του επιρροή, ούτε, δυστυχώς, τον έκανε λιγότερο στόχο για τους εχθρούς του. Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις της εποχής, που παίρνονταν πλέον με πιο βίαια μέσα, δημιούργησαν ένα κλίμα έντονης πόλωσης και εχθρότητας. Η χώρα βρισκόταν στο χείλος του εμφυλίου, και η πολιτική αντιπαράθεση λάμβανε όλο και πιο αιματηρές διαστάσεις. Στην καρδιά αυτής της ταραγμένης περιόδου, η δολοφονία του Γιάννη Ζέβγου, λίγο περισσότερο από δύο χρόνια μετά την παραίτησή του, ήρθε να προστεθεί στον κατάλογο των τραγικών γεγονότων που σημάδεψαν την Ελλάδα. Η άγρια αυτή εκτέλεση, που πραγματοποιήθηκε κάτω από συνθήκες που ακόμα και σήμερα διερευνώνται, αποδεικνύει με τον πιο σκληρό τρόπο το βάθος της διχόνοιας και της μισαλλοδοξίας που μαστίζαν την ελληνική κοινωνία εκείνη την περίοδο.
