Η φιλόδοξη ιδέα της συνένωσης ακαδημαϊκών ιδρυμάτων στην Κρήτη, που είχε ως στόχο την εμβάθυνση της επιστημονικής συνεργασίας, την ενίσχυση της έρευνας και την αποτελεσματικότερη διάρθρωση του εκπαιδευτικού χάρτη του νησιού, φαίνεται να έχει καταλήξει σε μία διαρκή κατάσταση αναμονής και απογοήτευσης. Οι έως τώρα απόπειρες ενοποίησης, οι οποίες υπόσχονταν σημαντικά οφέλη τόσο για τους φοιτητές και το ακαδημαϊκό προσωπικό, όσο και για την ευρύτερη κοινωνία, έχουν αποδειχθεί ανεπιτυχείς. Κάθε φορά που ξεκινούσα ένα νέο εγχείρημα, οι ελπίδες αναζωπυρώνονταν, όμως η πραγματικότητα αποδείχθηκε σκληρότερη, οδηγώντας τα σχέδια σε αδιέξοδο. Αυτή η επαναλαμβανόμενη αποτυχία δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας και δυσπιστίας, καθιστώντας εξαιρετικά δύσκολη την προώθηση οποιασδήποτε μελλοντικής πρωτοβουλίας. Η απτή πραγματικότητα είναι ότι οι σχετικές πρωτοβουλίες παραμένουν «παγωμένες», περιμένοντας μια λύση που φαίνεται να μην έρχεται ποτέ.
Οι φάκελοι των προτάσεων, αντί να προχωρούν και να υλοποιούνται, βουλιάζουν σε μια γραφειοκρατική ατραπό, με αποτέλεσμα να χάνουν κάθε ουσία και προοπτική. Αυτή η κατάσταση δεν αφορά απλώς την επανεξέταση ή την ενδεχόμενη αναβολή, αλλά περισσότερο την πλήρη διαγραφή και εγκατάλειψη, σαν να μην υπήρξε ποτέ καμία προσπάθεια. Το γεγονός αυτό υπογραμμίζει τις βαθύτερες δομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο χώρος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ιδίως σε περιφερειακό επίπεδο, και την δυσκολία επίτευξης συναινέσεων, ακόμη και όταν οι προοπτικές είναι ευοίωνες. Η αδ δυνατότητα ενοποίησης των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων στην Κρήτη δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη στρατηγική που ακολουθείται. Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε τη δημιουργία ενός ισχυρότερου, συνεκτικότερου ακαδημαϊκού πόλου, ικανού να ανταγωνιστεί καλύτερα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, να προσελκύσει σημαντικές ερευνητικές χρηματοδοτήσεις και να προσφέρει αναβαθμισμένες σπουδές.
Ωστόσο, η διαρκής αποτυχία στην υλοποίηση αυτών των στόχων, υποδηλώνει είτε ελλείψεις στον αρχικό σχεδιασμό, είτε απρόβλεπτα και αξεπέραστα εμπόδια στην υλοποίησή τους. Η διατήρηση της υφιστάμενης κατάστασης, με τα ιδρύματα να λειτουργούν αποσπασματικά, αδυνατίζει την συνολική ακαδημαϊκή και ερευνητική δυναμική του νησιού. Η «πάγωμα» των συνενώσεων δεν είναι ένα απλό διοικητικό θέμα, αλλά έχει ευρύτερες επιπτώσεις τόσο στον ακαδημαϊκό χώρο όσο και στην τοπική κοινωνία. Η αδυναμία ενοποίησης των δυνάμεων και η σπατάλη πόρων που συνεπάγεται η ύπαρξη πολλαπλών, αποσπασματικών δομών, στερεί από την Κρήτη την ευκαιρία να αναδείξει ακόμα περισσότερο την ακαδημαϊκή της ταυτότητα και να συμβάλλει πιο ουσιαστικά στην εθνική και ευρωπαϊκή ακαδημαϊκή κοινότητα. Η ανάγκη για μια ριζική επανεξέταση της κατάστασης και την ανάληψη αποφασιστικών πρωτοβουλιών είναι επιτακτική, προκειμένου να δρομολογηθούν λύσεις που θα οδηγήσουν σε ουσιαστικά αποτελέσματα και θα αναζωογονήσουν τις προοπτικές των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της Κρήτης.
