Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλέξης Τσίπρας, κατά την ομιλία του στην εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου «Ιθάκη» στην πόλη της Αλεξανδρούπολης, επέλεξε να επικρίνει σφόδρα την τρέχουσα κυβερνητική στρατηγική στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Χαρακτηριστικό της προσέγγισής του ήταν η απουσία αυτοκριτικής αναφοράς στα πεπραγμένα της δικής του διακυβέρνησης, εστιάζοντας αντίθετα στην ανάγκη για μια ξεκάθαρη και σταθερή πορεία για την Ελλάδα. Η ομιλία του, η οποία απέφυγε την αποχώρηση από την προσπάθεια να επιβληθεί μια διχαστική οπτική, τόνισε την επιτακτική ανάγκη να αρθρωθεί ένα αξιόπιστο πλαίσιο διαχείρισης των διεθνών σχέσεων. Στο επίκεντρο της ανάλυσής του τέθηκε το ζήτημα της στάσης της χώρας μας απέναντι στις εξελίξεις στο Ιράν, το οποίο χαρακτήρισε ως ένα «σημαντικό, κρίσιμο, υπαρξιακό ζήτημα για την πατρίδα μας».
Ήταν σαφής στο ότι η χώρα πρέπει να διαθέτει έναν έστω και κεντρικό άξονα, μια «εθνική πυξίδα», ώστε να μην περιπλανάται σε αχαρτογράφητα νερά. Η έλλειψη μιας τέτοιας πυξίδας, σύμφωνα με τον κ. Τσίπρα, οδηγεί σε αμφιταλαντεύσεις και σε μια άμυνα των εθνικών συμφερόντων που μπορεί να αποδειχθεί αναποτελεσματική σε μια εποχή έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Η τοποθέτησή του υπογράμμισε την παραδοσιακή αντίθεση μεταξύ μιας ενεργητικής και στρατηγικής εξωτερικής πολιτικής και μιας πιο παθητικής ή αντιδραστικής προσέγγισης, την οποία φέρεται να υιοθετεί η παρούσα κυβέρνηση. Ο κ. Τσίπρας έδειξε να ανησυχεί για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται η κυβέρνηση τις εξωτερικές προκλήσεις, τονίζοντας ότι η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί απομονωμένη ή, έστω, χωρίς σαφή ταυτότητα σε κρίσιμα διεθνή μέτωπα. Η προσπάθεια να μετατραπούν τα περίπλοκα ζητήματα σε μια απλοϊκή, ασπρόμαυρη αντίληψη, σηματοδοτεί, κατά τη γνώμη του, μια επιστροφή σε ξεπερασμένες αντιλήψεις και μια αποφυγή της βαθύτερης ανάλυσης των προκλήσεων.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι το πρωταρχικό ζητούμενο είναι η χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής που θα προασπίζεται με συνέπεια τα συμφέροντα της Ελλάδας, χωρίς να χάνεται η ουσία μέσα σε διακομματικές αντιπαραθέσεις άνευ ουσίας. Η επίκληση της «εθνικής πυξίδας» αποτέλεσε το κεντρικό του μήνυμα, καλώντας σε μια συντονισμένη προσπάθεια για τη διαμόρφωση μιας εξωτερικής πολιτικής που θα ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες. Η ομιλία του στην Αλεξανδρούπολη, πέρα από την κριτική προς την κυβέρνηση, λειτούργησε και ως μια προσπάθεια επανεκκίνησης του διαλόγου για την εξωτερική πολιτική, θέλοντας να τονίσει τη δική του αντίληψη για το πώς θα έπρεπε να πορεύεται η χώρα. Η αναφορά του σε «σημαντικά, κρίσιμα, υπαρξιακά ζητήματα» αποσκοπεί στο να αναδείξει τη σοβαρότητα των στιγμών και την ευθύνη που βαραίνει όλους τους πολιτικούς φορείς.
Ζήτησε, ουσιαστικά, μια υπερβατική προσέγγιση, ένα κοινό μέτωπο στην εξωτερική πολιτική, παρά τις έντονες κομματικές διαφοροποιήσεις που συχνά χαρακτηρίζουν την πολιτική ζωή. Η επανάληψη της φράσης «να έχει εθνική πυξίδα» αποσκοπεί στο να την εδραιώσει ως το κεντρικό σημείο αναφοράς της δικής του πρότασης, επιδιώκοντας να δημιουργήσει μια αίσθηση επείγοντος και να προκαλέσει συζητήσεις για την πορεία της χώρας.
