Με ένα αίσθημα επείγουσας ανάγκης, η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων της χώρας απευθύνει ξεκάθαρο αίτημα προς τη Βουλή των Ελλήνων: την άμεση σύσταση μιας μόνιμης νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, η οποία θα είναι υπεύθυνη για τη συνεχή και ουσιαστική επεξεργασία, αναμόρφωση και εκσυγχρονισμό των θεμελιωδών Κωδίκων της ελληνικής έννομης τάξης. Η πρωτοβουλία αυτή απορρέει από τη διαπίστωση ότι οι ισχύοντες νομοθετικοί κώδικες, παρά την ιστορική τους σημασία, αδυνατούν πλέον να ανταποκριθούν πλήρως στις διαρκώς μεταβαλλόμενες κοινωνικές, οικονομικές και τεχνολογικές πραγματικότητες. Οι νομικοί, ως οι κατ’ εξοχήν γνωρίζοντες την εφαρμογή του δικαίου, εκφράζουν την ανησυχία τους για την αποσπασματική φύση πολλών νομοθετικών παρεμβάσεων, οι οποίες σπάνια οδηγούν σε μια ολιστική και συνεκτική αναθεώρηση, επιβαρύνοντας την ασφάλεια δικαίου και δημιουργώντας αμφιβολίες στους πολίτες και τους επαγγελματίες.
Η δημιουργία μιας τέτοιας μόνιμης δομής κρίνεται απαραίτητη για την ενίσχυση της σταθερότητας και της αποτελεσματικότητας του νομικού μας συστήματος. Η ανάγκη αυτή γίνεται ακόμα πιο εμφατική, όπως παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης επεξεργασίας του νομοσχεδίου από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο αφορά στη δημιουργία ενός Ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου για την παρακολούθηση υποθέσεων διαφθοράς. Η διαδικασία της ακρόασης φορέων, αν και αναγκαία, υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για ένα πιο δομημένο και προετοιμασμένο νομοθετικό έργο. Οι δικηγόροι, έχοντας την εμπειρία της καθημερινής τριβής με την αδικία και την πολυπλοκότητα των διαδικασιών, επισημαίνουν ότι η ουσιαστική αναμόρφωση των Κωδίκων δεν δύναται να επιτευχθεί μέσω ad hoc ρυθμίσεων ή μεμονωμένων νομοθετημάτων. Αντιθέτως, απαιτείται ένας συνεχής, συστηματικός και επιστημονικά άρτιος διάλογος, με τη συμμετοχή έμπειρων νομικών, ακαδημαϊκών και εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συνέπεια, η πληρότητα και η προσαρμοστικότητα του νομικού πλαισίου στις σύγχρονες προκλήσεις.
Το νέο ψηφιακό μητρώο, ενώ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα, χρήζει στήριξης από ένα αναθεωρημένο νομικό πλαίσιο. Η ίδρυση της προτεινόμενης μόνιμης νομοπαρασκευαστικής επιτροπής θα προσδώσει τη θεσμική υπόσταση που απαιτείται για την εποικοδομητική αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτει η εξέλιξη της κοινωνίας και της τεχνολογίας. Η ενσωμάτωση της ψηφιακής διάστασης, όπως συμβαίνει με το νομοσχέδιο για το Μητρώο Διαφθοράς, αποτελεί μόνο μία από τις πολλές πτυχές που χρήζουν νομικής προσαρμογής. Μια τέτοια επιτροπή θα μπορούσε να έχει ως αποστολή τη συστηματική ανάλυση των υφιστάμενων Κωδίκων, τον εντοπισμό των αδυναμιών και των αντιφάσεων, καθώς και την εισήγηση συγκεκριμένων προτάσεων για την αναθεώρησή τους, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την ευρωπαϊκή και διεθνή νομοθεσία, όσο και τις ιδιαίτερες ανάγκες της ελληνικής πραγματικότητας. Η ύπαρξη ενός τέτοιου μηχανισμού θα αποβάλει την ανάγκη για συνεχείς, επερχόμενες τροποποιήσεις που συχνά αυξάνουν την αβεβαιότητα, και θα προωθήσει μια στρατηγική προσέγγιση στη νομοθετική παραγωγή, σηματοδοτώντας ένα νέο, πιο αποτελεσματικό κεφάλαιο για το ελληνικό δικαίωμα, θέτοντας τις βάσεις για την ενίσχυση της δικαιοσύνης και την προάσπιση των θεμελιωδών αρχών του κράτους δικαίου, με την ψηφιακή καινοτομία να συμπληρώνει, και όχι να αντικαθιστά, την ουσιαστική νομική θωράκιση.
