Τη σημασία της ενίσχυσης της εξωτερικής διάστασης της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής, καθώς και την ανάγκη για ακόμη πιο αποτελεσματικές διαδικασίες επιστροφών, υπογράμμισε ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, κατά τη συμμετοχή του στο πρόσφατο Συμβούλιο Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνοδευόμενος από την Υφυπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, ο κ. Πλεύρης ανέλυσε τις προοπτικές που διανοίγονται με την επικείμενη εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανονισμών, τονίζοντας ότι οι “return hubs” αποτελούν στρατηγικής σημασίας εργαλεία. Αυτοί οι χώροι, όπως υποστηρίχθηκε, θα λειτουργούν ως κέντρα επεξεργασίας αιτημάτων, όπου θα εξετάζονται με ταχύτητα και δικαιοσύνη οι περιπτώσεις ατόμων που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για παραμονή στα κράτη μέλη, επιταχύνοντας ουσιαστικά τις διαδικασίες για την επαναπατρισμό τους. Έμφαση δόθηκε, παράλληλα, στην προώθηση και διεύρυνση των προγραμμάτων εθελούσιων επιστροφών.
Η προσέγγιση αυτή, που βασίζεται στην αμοιβαία συναίνεση και στην παροχή υποστήριξης στους επαναπατριζόμενους, θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που προκύπτουν από τις μεταναστευτικές ροές. Ο Έλληνας Υπουργός τόνισε ότι η συνεργασία με τρίτες χώρες για την υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων είναι απολύτως απαραίτητη, καθώς συμβάλλει στην εδραίωση ενός πιο ισορροπημένου και βιώσιμου συστήματος διαχείρισης της μετανάστευσης. Η αποτελεσματικότητα, η διαφάνεια και ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα είναι οι πυλώνες πάνω στους οποίους πρέπει να χτιστεί αυτή η νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση, ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων. Η συζήτηση στο Συμβούλιο ανέδειξε τις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη της Ένωσης, τόσο ως προς την υποδοχή και διαχείριση των προσφύγων και αιτούντων άσυλο, όσο και ως προς την αποτελεσματική επανένταξη όσων δικαιούνται διεθνούς προστασίας, αλλά και τις επιστροφές όσων δεν πληρούν τα κριτήρια.
Ο κ. Πλεύρης τόνισε την ανάγκη για μια εναρμονισμένη ευρωπαϊκή στάση, που θα βασίζεται σε κοινές αρχές και σαφείς διαδικασίες, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή και η ασφάλεια σε ολόκληρη την Ένωση. Η πρόταση για τη δημιουργία και ενίσχυση των “return hubs” συζητήθηκε ως ένα πρωτοποριακό μέτρο που μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ταχύτητα και την αξιοπιστία των διαδικασιών επιστροφής, ενώ παράλληλα υπογραμμίστηκε η σπουδαιότητα της στήριξης των χωρών προέλευσης και διέλευσης. Η διεύρυνση των συνεργασιών με τρίτες χώρες, με στόχο την καλύτερη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και την προώθηση των εθελούσιων επιστροφών, αποτέλεσε βασικό πυλώνα των συζητήσεων. Αυτό διευκολύνει όχι μόνο τις αποτρεπτικές δράσεις, αλλά κυρίως την παροχή κάθε δυνατής βοήθειας στους μετανάστες που επιθυμούν να επιστρέψουν οικειοθελώς στις χώρες τους.
Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής που συνδυάζει την ισχυρή εξωτερική διάσταση με αποτελεσματικές και ανθρωπιστικές πολιτικές επιστροφών είναι επιτακτική. Ο Έλληνας Υπουργός εξέφρασε την ελπίδα η νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση να οδηγήσει σε πιο δίκαιη κατανομή των βαρών και άρα σε αποτελεσματικότερη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, διασφαλίζοντας παράλληλα την ανθρώπινη αξιοπρέπεια σε όλες τις περιπτώσεις. Η σύγκλιση των απόψεων για την ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας και την αντιμετώπιση των παράνομων μεταναστευτικών ροών αναμένεται να ενισχύσει την ευρωπαϊκή συνεργασία.
