Η Βουλή των Ελλήνων ετοιμάζεται να ρίξει αυλαία στην επεξεργασία ενός εξαιρετικά σημαντικού νομοθετήματος, καθώς αύριο, Πέμπτη 25 Ιουνίου, η Ολομέλεια θα κληθεί να συζητήσει το νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Το κρίσιμο νομοσχέδιο ολοκλήρωσε τον κύκλο των εργασιών του στην επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, όπου και έλαβε την επίσημη έγκρισή του από την πλειοψηφία των μελών της. Το θεμελιώδες και πιο πολυσυζητημένο σημείο του προτεινόμενου πλαισίου είναι η καθιέρωση της εκλογής όλων των αιρετών αξιωματούχων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δηλαδή των δημάρχων και των περιφερειαρχών, από τον πρώτο εκλογικό γύρο. Αυτή η αλλαγή, αν εγκριθεί από την Ολομέλεια, αναμένεται να επιφέρει ουσιαστικές τροποποιήσεις στον τρόπο διεξαγωγής των αυτοδιοικητικών εκλογών, επιδιώκοντας την ταχύτερη ανάδειξη των διοικήσεων και την αποφυγή παρατεταμένων περιόδων αβεβαιότητας.
Η πρόταση αυτή, αν και προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις, εν τέλει συγκέντρωσε την υποστήριξη της κυβερνητικής πλειοψηφίας κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής. Η προοπτική η εκλογή των δημάρχων να κρίνεται πλέον από τον πρώτο γύρο, χωρίς να απαιτείται δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, αποτελεί την κορωνίδα των αλλαγών που εισάγει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η κυβέρνηση υποστηρίζει πως η συγκεκριμένη ρύθμιση θα συμβάλει στην ενίσχυση της νομιμοποίησης των αιρετών, καθώς η ανάδειξή τους θα γίνεται με μεγαλύτερη πλειοψηφική ισχύ, ενώ παράλληλα εκτιμάται ότι θα μειωθεί το πολιτικό κόστος και η γραφειοκρατία που συχνά συνδέεται με τη διαδικασία των δύο γύρων. Ωστόσο, δεν έλειψαν οι φωνές που εξέφρασαν προβληματισμούς σχετικά με την πιθανή δυσκολία επίτευξης αυτοδύναμων πλειοψηφιών στα συμβούλια, καθώς και τον κίνδυνο να μην εκπροσωπούνται επαρκώς μικρότερες πολιτικές δυνάμεις.
Η αναμενόμενη συζήτηση στην Ολομέλεια αναμένεται να αναδείξει και να αναλύσει εκτενώς όλες τις πτυχές αυτής της ευρύτατης μεταρρύθμισης, επιχειρώντας να γεφυρώσει τις διαφορετικές απόψεις και προσεγγίσεις. Thema του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η αναμόρφωση της θεσμικής δομής της Αυτοδιοίκησης, με γνώμονα την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών. Πέρα από την καινοτομία της εκλογής δημάρχων στον πρώτο γύρο, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και άλλες κρίσιμες αλλαγές που αφορούν τη διοικητική οργάνωση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τη χρηματοδότησή τους, καθώς και την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δήμων και των περιφερειών. Η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία έχει ως στόχο την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρων, ώστε οι τοπικές αρχές να είναι σε θέση να ανταποκριθούν με μεγαλύτερη ευελιξία και αποδοτικότητα στις ανάγκες των πολιτών.
Η προετοιμασία του νομοσχεδίου πραγματοποιήθηκε μετά από εκτενείς διαβουλεύσεις και τη λήψη υπόψη των προτάσεων φορέων και ειδικών, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία του για τον μέλλοντα της δημόσιας διοίκησης σε τοπικό επίπεδο. Η εισαγωγή του στη Βουλή σηματοδοτεί το τελευταίο στάδιο της κοινοβουλευτικής του διαδρομής, πριν την πιθανή του ψήφιση και εφαρμογή. Σε σχέση με τις διατάξεις του νομοσχεδίου, η κυρίαρχη θέση της πλειοψηφίας στην επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης είναι ότι η εκλογή δημάρχων από τον πρώτο γύρο θα θέσει τέλος στο φαινόμενο των παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων και των απρόβλεπτων συμμαχιών που συχνά καθόριζαν το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου. Με αυτόν τον τρόπο, επιδιώκεται η ενίσχυση της άμεσης λαϊκής εντολής κατά την εκλογή των επικεφαλής των δήμων και των περιφερειών, απομακρύνοντας την όποια επιρροή κομματικών ισορροπιών που δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική βούληση των πολιτών.
Επιπλέον, το νομοσχέδιο ενδέχεται να περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την ενίσχυση της διαφάνειας και την πρόληψη φαινομένων κατάχρησης εξουσίας, καθώς και για την αποδοτικότερη διαχείριση των δημοτικών και περιφερειακών πόρων. Η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί και στις επιπτώσεις που θα έχει αυτή η μεταρρύθμιση στην πολιτική ζωή της χώρας, καθώς και στον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφωθούν οι συσχετισμοί δυνάμεων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η Νέα Δημοκρατία, ως κυβερνών κόμμα, ανέλαβε την ευθύνη για την προώθηση αυτών των αλλαγών, οι οποίες αναμένεται να διαμορφώσουν το νέο σκηνικό.
