Από τις Βρυξέλλες, όπου εκπροσώπησε την Ελλάδα σε κρίσιμες συζητήσεις για το μεταναστευτικό ζήτημα, ο Υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, κατέστησε σαφές ότι η υφιστάμενη στρατηγική χρειάζεται αναθεώρηση. Τόνισε την επιτακτική ανάγκη για μια ευρύτερη και πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση, η οποία θα εστιάζει όχι μόνο στην ανταπόκριση στις ανθρωπιστικές προκλήσεις μέσω της έρευνας και διάσωσης, αλλά κυρίως στην ενεργητική προστασία των συνόρων. Η λογική της «search and rescue» από μόνη της, όπως υποστήριξε, δεν αρκεί για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις αυξανόμενες μεταναστευτικές ροές που δέχονται οι χώρες της Ευρώπης, και ιδίως η Ελλάδα. Ο κ. Πλεύρης εξέφρασε την άποψη ότι η συζήτηση σε επίπεδο ΕΕ αλλά και σε εθνικό επίπεδο, πρέπει να προχωρήσει πέρα από τις διαπιστώσεις και τις αντιδραστικές κινήσεις.
«Κάποια στιγμή πρέπει να μιλήσουμε ανοιχτά και ειλικρινά για την πραγματική προστασία των συνόρων μας, εστιάζοντας στην αποτροπή, και όχι μόνο εκ των υστέρων στην διάσωση», επεσήμανε. Αυτό συνεπάγεται την υιοθέτηση μέτρων που θα λειτουργούν ως πραγματικό απωθητικό για παράνομες εισόδους, ενισχύοντας παράλληλα τους μηχανισμούς ελέγχου και επιτήρησης στις εξωτερικές πύλες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έμφαση θα πρέπει να μετατοπιστεί στην πρόληψη και τη διαχείριση στην πηγή, όπου είναι εφικτό, και στην αποφυγή δημιουργίας μη αναστρέψιμων καταστάσεων. Παράλληλα, ο υπουργός επανέλαβε τη σημασία της αύξησης των επιστροφών. Όπως ήταν αναμενόμενο, έθεσε στο τραπέζι την ανάγκη για αποτελεσματικότερους μηχανισμούς επαναπατρισμού για εκείνους που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να παραμείνουν στην ευρωπαϊκή επικράτεια, είτε ως δικαιούχοι διεθνούς προστασίας είτε ως νόμιμοι μετανάστες.
Η εστίαση στην αποτελεσματικότητα των διαδικασιών επιστροφής, σε συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, θεωρείται κρίσιμης σημασίας για την αποσυμφόρηση των χωρών υποδοχής και τη διατήρηση της βιωσιμότητας των συστημάτων ασύλου και υποδοχής. Αυτή η διπλή προσέγγιση, συνδυάζοντας την προστασία των συνόρων με την αποτελεσματική διαχείριση των επιστροφών, αποτελεί τον άξονα της προσπάθειας για μια πιο βιώσιμη και ρεαλιστική μεταναστευτική πολιτική. Οι δηλώσεις του κ. Πλεύρη έρχονται σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη αντιμετωπίζει συνεχιζόμενες προκλήσεις όσον αφορά τη διαχείριση των μεταναστευτικών πιέσεων, με τις χώρες πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα, να καλούνται να διαχειριστούν δυσανάλογα μεγάλο αριθμό αφίξεων. Η ανάγκη για κοινή, ευρωπαϊκή λύση, που θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες όλων των κρατών μελών, είναι επιτακτική.
Η στροφή προς την αποτροπή και την αποδοτικότερη διαχείριση των επιστροφών μπορεί να σηματοδοτήσει μια νέα φάση στην ευρωπαϊκή πολιτική για το μεταναστευτικό, με στόχο την ασφάλεια, τη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα διεκδικεί ενεργό ρόλο στον καθορισμό των νέων ευρωπαϊκών κατευθυντήριων γραμμών, προτείνοντας την αναμόρφωση των υφιστάμενων μηχανισμών. Η ενίσχυση της συνεργασίας με τρίτες χώρες, η αποτελεσματική κατανομή των ευθυνών και η υιοθέτηση κοινών προτύπων αποτελούν βασικά στοιχεία της ατζέντας που εισηγείται η χώρα μας, με απώτερο σκοπό τη δημιουργία ενός στιβαρού και αλληλέγγυου πλαισίου διαχείρισης του μεταναστευτικού, που θα προστατεύει τα σύνορα και θα εγγυάται την ασφάλεια όλων των Ευρωπαίων πολιτών. Η συζήτηση στις Βρυξέλλες αναμένεται να συνεχιστεί, με επίκεντρο την εξεύρεση λύσεων που θα είναι τόσο ανθρωπιστικές όσο και αποτελεσματικές, λαμβάνοντας υπόψη τους σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η νέα προσέγγιση που προτάθηκε από τον Έλληνα υπουργό, εστιάζοντας στην πρόληψη και την αποτροπή, φιλοδοξεί να φέρει ουσιαστικές αλλαγές στη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη σταθερότητα και την ασφάλεια των συνόρων.
