Με το άρθρο 44Β του Ν. 5281/2024, τίθενται σε ισχύ νέες, αυστηρότερες διατάξεις αναφορικά με την πρόληψη και την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών. Συγκεκριμένα, οι ιδιοκτήτες οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων, οι οποίοι αφορούν τόσο αστικές όσο και αγροτικές περιοχές, καλούνται να πραγματοποιήσουν έναν ουσιαστικό και υποχρεωτικό καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους. Η περίοδος κατά την οποία πρέπει να εκτελεστούν αυτές οι εργασίες είναι από την 1η Απριλίου μέχρι και τις 15 Ιουνίου του τρέχοντος έτους. Αυτό το χρονικό παράθυρο έχει επιλεγεί στρατηγικά, ώστε να είναι οι χώροι αυτοί καθαροί πριν την έναρξη της πιο επικίνδυνης περιόδου των υψηλών θερμοκρασιών και της ξηρασίας, όπου ο κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιών αυξάνεται δραματικά. Η τήρηση αυτών των προθεσμιών είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική πρόληψη.
Η υποχρέωση καθαρισμού δεν περιορίζεται μόνο στην αρχική εκτέλεση, αλλά επεκτείνεται και στη διαρκή συντήρηση των χώρων αυτών. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να διασφαλίζουν ότι οι εκτάσεις τους παραμένουν απαλλαγμένες από ξερά χόρτα, κλαδιά, σκουπίδια και οποιαδήποτε άλλα εύφλεκτα υλικά καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. Η αντιπυρική περίοδος, ως γνωστόν, λήγει στις 31 Οκτωβρίου κάθε έτους, επομένως η συντήρηση και η διατήρηση της καθαριότητας πρέπει να είναι συνεχής μέχρι και αυτήν την ημερομηνία. Αυτή η διάταξη αποσκοπεί στη διατήρηση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος και στην ελαχιστοποίηση του κινδύνου εξάπλωσης επικίνδυνων πυρκαγιών, προστατεύοντας έτσι τόσο τις ανθρώπινες ζωές όσο και την περιουσία. Το μέτρο αυτό αφορά ένα ευρύ φάσμα προσώπων, ανατρέποντας την παραδοσιακή αντίληψη περί αποκλειστικής ευθύνης του κυρίου του ακινήτου.
Ως “ιδιοκτήτες” για τους σκοπούς του νόμου, ορίζονται πλέον όχι μόνο όσοι κατέχουν την πλήρη κυριότητα, αλλά και όσοι έχουν άλλα εμπράγματα ή ενοχικά δικαιώματα επί του ακινήτου. Αυτό περιλαμβάνει τους νομή τους, δηλαδή όσους κατέχουν το ακίνητο εξ ονόματι του εαυτού τους, ενώ κατέχει την κυριότητα άλλος. Επίσης, ορίζονται και οι επικαρπωτές, οι οποίοι έχουν το δικαίωμα χρήσης και απόλαυσης του ακινήτου για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Επιπλέον, στην υποχρέωση του καθαρισμού εντάσσονται και οι μισθωτές, δηλαδή όσοι νοικιάζουν το ακίνητο, καθώς και οι υπομισθωτές, σε περίπτωση περαιτέρω εκμίσθωσης. Εν ολίγοις, η ευθύνη επιμερίζεται και αφορά οποιονδήποτε έχει τη δυνατότητα άσκησης ελέγχου και διαχείρισης πάνω στον ακάλυπτο χώρο. Η υιοθέτηση αυτών των μέτρων κρίθηκε απαραίτητη μετά από επανειλημμένα περιστατικά σοβαρών πυρκαγιών που προκλήθηκαν από αμέλεια ή έλλειψη προληπτικών μέτρων.
Ο νόμος στοχεύει στην ενεργοποίηση όλων των εμπλεκομένων με την ιδιοκτησία, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η προστασία του περιβάλλοντος. Τα καθαρά οικόπεδα και οι ακάλυπτοι χώροι αποτελούν ουσιαστικό κομμάτι της ευρύτερης αντιπυρικής στρατηγικής μιας χώρας που πλήττεται συχνά από εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές. Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία, και ο καθαρισμός των ιδιοκτησιών από εύφλεκτα υλικά συνεισφέρει άμεσα στην αποτροπή καταστροφικών γεγονότων, διατηρώντας την ασφάλεια των κατοίκων και την προστασία του φυσικού μας πλούτου. Η μη συμμόρφωση θα επισύρει βαρύτατες κυρώσεις. Ειδικότερα, η παράλειψη συμμόρφωσης από τους υπόχρεους καθαρισμού, οι οποίοι ορίζονται ανωτέρω, θα οδηγεί στη βεβαίωση προστίμου και στην επιβολή ποινικών κυρώσεων, καθώς και στην ανάληψη της δαπάνης καθαρισμού από τον οικείο δήμο ή την περιφέρεια, η οποία θα βεβαιώνεται ως δημόσιο έσοδο.
Αυτό σημαίνει ότι, πέραν της οικονομικής επιβάρυνσης, οι παραβάτες θα αντιμετωπίσουν και νομικές συνέπειες. Σκοπός είναι η δημιουργία ενός κλίματος αυξημένης ευαισθητοποίησης και υπευθυνότητας απέναντι σε ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, όπως η πρόληψη των πυρκαγιών. Η ενεργός συμμετοχή όλων κρίνεται απαραίτητη για τη διαφύλαξη της ασφάλειας και της προστασίας των περιουσιών και του περιβάλλοντος.
